Sizi
Arayalım

Özel kaldırma sistemi Periyodik Kontrolü

Özel kaldırma sistemi Periyodik Kontrol Rehberi | SÖZTEK

Özel kaldırma sistemi Periyodik Kontrolü

Özel kaldırma sistemlerinin kontrolü, sistemin gerçek çalışma prensibine uygun kriterlerin seçilmesiyle başlar. Vakumlu veya manyetik tutucular, kaldırma tablaları, senkron kriko sistemleri ve rüzgâr türbini servis donanımları tek bir standart altında toplanamaz. Kapsam ve kabul ölçütleri kontrol öncesinde tanımlanmalıdır.

Kapsam ve ekipman türleri

Özel imalat veya birden fazla makinenin birleşimi olan düzenlerde tasarım dosyası, amaçlanan kullanım, kontrol yazılımı ve acil durum davranışı birlikte değerlendirilir. Ürünün güncel EK-III grubuyla eşleşmesi belirlenir; yalnızca özel üretim adı nedeniyle mevzuat dışında olduğu varsayılmaz.

Sistem nasıl çalışır nereler kritik

Vakumlu tutucuda yüzey pürüzlülüğü, sızdırmazlık ve enerji kaybında tutma davranışı önemlidir. Manyetik tutucuda malzeme türü, kalınlık, hava aralığı ve temas koşulları kapasiteyi etkiler. Senkron kaldırmada toplam kapasiteyi birim kapasitelerinin toplamı kabul etmek yük paylaşımını gözden kaçırabilir. Bir sensör veya haberleşme arızasında sistemin nasıl durduğu ve yükün nasıl korunduğu tasarım senaryosuna göre incelenir.

Özel kaldırma sistemi Periyodik Kontrolü

Şema 1 — Ölçeksiz eğitim çizimi. Her üreticinin düzeni farklı olabilir; montaj detayı veya güvenli çalışma konfigürasyonu olarak kullanılmaz.

Mevzuat ve kontrol dönemi

Kontrol kapsamı, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve güncel EK-III ekipman grubuyla eşleştirilir. Bakanlıkça yayımlanmış ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa bu doküman dikkate alınır. Kontrol tarihinde geçerli sürüm temin edilmelidir. ÇSGB değişiklik açıklaması.

Önce ürün ve EK-III sınıfı belirlenir. İlgili tabloda ve standartta yer alan dönem, üretici verileri ve kullanım koşullarıyla birlikte değerlendirilir. Bütün alt türler için tek süre ilan edilmez. Kurulum değişikliği, önemli onarım, kaza veya uzun bekleme sonrasında takvim tarihi gelmeden kontrol gerekebilir.

Bakım, operatörün kullanım öncesi kontrolü ve periyodik kontrol birbirini tamamlar. Bakım kaydı ekipmanın o tarihte hangi işlemlerden geçtiğini gösterir; uygunluk değerlendirmesinin kapsamını kendiliğinden oluşturmaz.

Hangi standart ne için kullanılır

Referans ailesi

Bu ekipmandaki rolü

EN 13155

Sabit olmayan yük kaldırma ataşmanları

EN 1570-1; EN 1570-2

Kaldırma tablaları için ilgili kapsam

EN 81-44

Rüzgâr türbinlerindeki ilgili kaldırma donanımı

EN ISO 12100; EN ISO 13849-1

Risk ve güvenlikle ilgili kumanda tasarım değerlendirmesi

 

Bu tablo bir kapsam haritasıdır. Ürün tasarım standardı ile periyodik muayene yöntemi aynı şey değildir. TS/TS EN ulusal karşılığı, baskı yılı, yürürlük ve geçiş hükümleri kontrol tarihinde TSE kataloğu ve ilgili mevzuattan doğrulanmalıdır. Standartların ücretli tam metinleri çoğaltılmamıştır; bu rehber tam standardın yerine geçmez. Standart başlıkları için resmî referans listesi.

Kontrol öncesi hazırlık

İşletme ekipmanın kimliğini, konumunu ve kontrol kapsamını önceden paylaşır. Belgelerdeki seri numarası sahadaki ürünle eşleştirilir. Kullanım kılavuzu, kapasite bilgisi, önceki rapor, bakım kayıtları ve varsa montaj/proje verileri hazır tutulur. Yapılan değişiklikler, kaza veya aşırı yük olayları ayrıca bildirilir.

Kontrol alanı işletmeyle planlanır. Güvenli erişim, enerji izolasyonu, uygun operatör desteği ve uygulanacaksa tanımlı test yükü hazırlanır. Test yükünün gerçek değeri ve kullanılan ölçüm araçlarının izlenebilirliği kayıt altına alınır. Kapsam dışı veya erişilemeyen bölümler sonuçtan saklanmaz; hangi incelemenin neden yapılamadığı belirtilir.

Ayrıntılı kontrol matrisi

Kontrol bölümü

Teknik inceleme odağı

Kayda alınacak kanıt

Sınıflandırma/tasarım

Amaç, çizimler, kapasite ve mevzuat grubu

Kapsam gerekçesi

Yük tutma

Vakum, mıknatıs, mekanik kilit veya kriko düzeni

Yük/yüzey koşulu

Enerji kaybı

Yedek tutma, alarm ve kontrollü duruş

Arıza senaryosu

Senkronizasyon

Konum, yük paylaşımı ve haberleşme

Kanal bazında sonuç

Taşıyıcı/bağlantı

Kaynaklar, pimler, askı ve zemin

Parça/bağlantı kimliği

Dokümantasyon

Değişiklikler, yazılım ayarı ve kurtarma

Sürüm ve plan kaydı

 

Bu matristeki başlıklar genel teknik inceleme odaklarıdır. Sayısal kabul ölçütü, üretici verisi veya geçerli kriter kaynağıyla eşleştirilir. Çatlak, aşınma veya boşluk için bütün ürünlere tek bir sınır verilmez. Ölçüm sonucu birimi ve ölçülen bölgeyle birlikte yazılır.

Özel kaldırma sistemi Periyodik Kontrolü

Kontrol süreci

Fonksiyon ve deney yaklaşımı

Deney programı alt ürün sınıfına göre hazırlanır. Kaldırma, fren, düşme önleme, kilitleme, enerji kaybı ve kurtarma işlevlerinden hangilerinin uygulanacağı belirtilir. Vinç için tanımlanan yük çarpanları bütün taşıma veya erişim sistemlerine aktarılamaz. Deney koşulu, ölçüm aracı, gerçek yük ve kabul kaynağı raporda izlenebilir olmalıdır. Ürüne özgü güvenlik tertibatına kontrolsüz müdahale edilmez.

Standartta doğrudan eşleşme bulunmadığında gerekçeli kriter matrisi hazırlanır. Her tehlike, güvenlik işlevi, deney yöntemi ve kabul kaynağı tek tek eşleştirilir; genel bir kontrol listesiyle tasarım doğrulaması yapılmış sayılmaz.

Deney sırasında anormal hareket, yük kayması, emniyet işlevi kaybı veya yapısal hasar belirtisi görülürse çalışma güvenli şekilde durdurulur. Kusuru bastırmak için güvenlik devreleri geçici olarak köprülenmez. Gerekli düzeltme ve yeniden değerlendirme kapsamı belirlenir.

Sahadan örnek senaryo

Vakumlu tutucunun pürüzsüz sac üzerinde başarılı olması, gözenekli veya yağlı yüzeyde aynı kapasiteyle kullanılabileceğini göstermez. Deney yükü kadar temas yüzeyi ve malzeme koşulu da kayıt altına alınır.

Bu örnek, düşünme biçimini açıklayan kurgusal bir teknik senaryodur; SÖZTEK tarafından yapılmış bir muayene veya müşteri vakası olarak sunulmamaktadır.

Bulgular nasıl raporlanır

Bulgu; parça/konum, gözlem veya ölçüm, kullanılan kabul kaynağı ve teknik sonuçla ilişkilendirilir. “Kontrol edildi” ifadesi yerine neyin hangi yöntemle değerlendirildiği anlaşılır olmalıdır. Bir deneyin yapılmadığı durumda yapılmış gibi olumlu işaretleme kullanılmaz.

Resmî hafif/ağır kusur sınıflandırması yalnızca uygulanabilir Bakanlık kriterinde tanımlandığı kapsamda kullanılır. Bu sınıflandırmanın bulunmadığı ekipmana rehber üzerinden yeni kusur sınıfı atanmaz. Düzeltme kaydında sorumlu, işlem, tarih ve doğrulama kanıtı ilişkilendirilir. ÇSGB, EK-III 1.9.1 açıklaması.

Kullanılabilir hazırlık ve kayıt şablonları

Aşağıdaki boş tablolar kopyalanarak işletme hazırlık kaydı olarak kullanılabilir. Resmî muayene raporu, zorunlu Bakanlık formu veya onay belgesi değildir.

Şablon A  Ekipman ve kapsam kartı

Alan

Doldurulacak bilgi

İşletme / saha

…

Üretici / model / seri no / imal yılı

…

Ekipman türü / konfigürasyon

…

Kapasite ve kapasite kaynağı

…

Son kontrol / bakım / değişiklik

…

Uygulanacak mevzuat ve standart baskısı

…

Kontrole dahil / hariç bölümler

…

İlgili belge ve fotoğraf numaraları

…

 

Şablon B  Teknik gözlem kaydı

Kontrol noktası

Gözlem / ölçüm ve birim

Kriter kaynağı

Kanıt no

Değerlendiren

Sınıflandırma/tasarım

…

…

…

…

Yük tutma

…

…

…

…

Enerji kaybı

…

…

…

…

Senkronizasyon

…

…

…

…

Taşıyıcı/bağlantı

…

…

…

…

Dokümantasyon

…

…

…

…

 

Şablon C  Düzeltme takibi

Bulgu no

Yapılacak işlem

Sorumlu

Hedef tarih

Doğrulama / kapanış kanıtı

…

…

…

…

…

…

…

…

…

…

 

Sık sorulan sorular

Özel üretim ekipmanın periyodik kontrolü yapılabilir mi

Uygulanabilir kapsam ve yeterli teknik veri belirlenerek değerlendirme yapılır. Eksik tasarım verisi varsayımla tamamlanmaz.

Başarılı yük testi tüm arıza senaryolarını doğrular mı

Hayır. Enerji kaybı, sensör hatası ve yük paylaşımı gibi işlevler ayrı değerlendirilir.

Vakumlu tutucunun sac üzerindeki deneyi her yüzey için geçerli midir

Hayır. Gözeneklilik, yüzey durumu ve sızdırmazlık yük tutma davranışını etkileyebilir. Deneyde yükün yanında temas yüzeyi koşulu da kaydedilmelidir.

Manyetik kaldırıcıda yalnızca yük kütlesine bakılır mı

Hayır. Malzeme türü, kalınlık, hava aralığı ve temas koşulları kapasiteyi etkileyebilir. Üreticinin tanımladığı kullanım koşullarıyla eşleştirme gerekir.

Senkron kriko sisteminde birim kapasiteleri toplamak yeterli midir

Yeterli değildir. Yük paylaşımı, konum uyumu ve bir sensör veya haberleşme arızasında sistemin davranışı ayrıca değerlendirilmelidir.

Teknik terimler

  • Güvenli durum: arıza halinde riskin kontrol edildiği tasarım durumu
  • Senkron kaldırma: birden fazla ünitenin koordineli hareketi
  • Kriter matrisi: tehlike, yöntem ve kabul kaynağını eşleştiren kayıt

İlgili teknik rehberler

Kontrol planlaması için bilgi paylaşımı

Özel kaldırma sistemi için kontrol planlamasında ekipman sayısı, marka/model, kapasite, çalışma ortamı, kurulum durumu ve son rapor bilgilerini hazırlayın. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde özel ataşmanları, erişim ihtiyaçlarını ve planlanan duruşu belirtin. Hizmetin kapsamı ve uygulanabilir yetki şartları ekipman sınıfına göre netleştirilmelidir.

Kaynaklar ve sürüm notu