Sizi
Arayalım

Araç lifti Periyodik Kontrolü

Araç lifti Periyodik Kontrol Rehberi | SÖZTEK

Araç lifti Periyodik Kontrolü

Araç lifti periyodik kontrolü; taşıyıcı kolon veya makaslar, araç destek noktaları, mekanik kilitler, senkronizasyon ve tahrik sisteminin incelenmesidir. Araç ağırlığı kadar ağırlığın destek noktalarına dağılımı önemlidir. Kapasite etiketinin altında kalmak tek başına güvenli yerleşimi kanıtlamaz.

Kapsam ve ekipman türleri

İki kolonlu, dört kolonlu, makaslı ve mobil kolonlu liftler destek biçimine göre tanımlanır. Zemin ankrajlı ve taşınabilir sistemlerde kurulum koşulları değişir. Park sistemi ve araç servis lifti ürün kapsamları ayrılmalıdır.

Sistem nasıl çalışır nereler kritik

İki kolonlu liftte kol uzatmaları ve pedlerin araç üreticisinin kaldırma noktalarına yerleşmesi gerekir. Kol kilitlemesindeki arıza, araç yük altındayken kolun yer değiştirmesine neden olabilir. Mobil kolonlu sistemlerde haberleşme ve seviye eşleme davranışı değerlendirilir. Hidrolik basınç tek başına aracın bakım konumunda güvenli tutulduğunu göstermez; tasarımdaki mekanik kilitlerin işlevi ayrıca kontrol edilir.

Araç lifti Periyodik Kontrolü

Şema 1 — Ölçeksiz eğitim çizimi. Her üreticinin düzeni farklı olabilir; montaj detayı veya güvenli çalışma konfigürasyonu olarak kullanılmaz.

Mevzuat ve kontrol dönemi

Kontrol kapsamı, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve güncel EK-III ekipman grubuyla eşleştirilir. Bakanlıkça yayımlanmış ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa bu doküman dikkate alınır. Kontrol tarihinde geçerli sürüm temin edilmelidir. ÇSGB değişiklik açıklaması.

Bu ekipman ailesinin EK-III kapsamındaki ilgili satırlarında, standardın süre belirlemediği durumda genel planlama üst sınırı 1 yıldır. Daha kısa süre gerektiren kullanım koşulları ve ilgili standart hükümleri dikkate alınır. Kurulum değişikliği, önemli onarım, kaza veya güvenliği etkileyen olaylar için takvimden bağımsız kontrol ihtiyacı değerlendirilir.

Bakım, operatörün kullanım öncesi kontrolü ve periyodik kontrol birbirini tamamlar. Bakım kaydı ekipmanın o tarihte hangi işlemlerden geçtiğini gösterir; uygunluk değerlendirmesinin kapsamını kendiliğinden oluşturmaz.

Hangi standart ne için kullanılır

Referans ailesi

Bu ekipmandaki rolü

EN 1493

Araç kaldırma liftleri

EN 60204-1

Elektrik donanımı

EN ISO 12100

Risk değerlendirmesi bağlamı

Üretici montaj talimatı

Beton, ankraj ve destek şartları

 

Bu tablo bir kapsam haritasıdır. Ürün tasarım standardı ile periyodik muayene yöntemi aynı şey değildir. TS/TS EN ulusal karşılığı, baskı yılı, yürürlük ve geçiş hükümleri kontrol tarihinde TSE kataloğu ve ilgili mevzuattan doğrulanmalıdır. Standartların ücretli tam metinleri çoğaltılmamıştır; bu rehber tam standardın yerine geçmez. Standart başlıkları için resmî referans listesi.

Kontrol öncesi hazırlık

İşletme ekipmanın kimliğini, konumunu ve kontrol kapsamını önceden paylaşır. Belgelerdeki seri numarası sahadaki ürünle eşleştirilir. Kullanım kılavuzu, kapasite bilgisi, önceki rapor, bakım kayıtları ve varsa montaj/proje verileri hazır tutulur. Yapılan değişiklikler, kaza veya aşırı yük olayları ayrıca bildirilir.

Kontrol alanı işletmeyle planlanır. Güvenli erişim, enerji izolasyonu, uygun operatör desteği ve uygulanacaksa tanımlı test yükü hazırlanır. Test yükünün gerçek değeri ve kullanılan ölçüm araçlarının izlenebilirliği kayıt altına alınır. Kapsam dışı veya erişilemeyen bölümler sonuçtan saklanmaz; hangi incelemenin neden yapılamadığı belirtilir.

Ayrıntılı kontrol matrisi

Kontrol bölümü

Teknik inceleme odağı

Kayda alınacak kanıt

Kolon/makas

Taşıyıcı yapı, kaynak ve mafsallar

Bölge ve deformasyon kaydı

Zemin/ankraj

Beton, taban plakası ve ankraj düzeni

Montaj verisi ve bulgu

Kollar/pedler

Kol kilidi, uzatma, ped ve destek noktası

Kol bazında fonksiyon

Senkronizasyon

Taşıyıcılar arası seviye ve haberleşme

Hareket boyunca gözlem

Kilit/tahrik

Mekanik emniyet, halat/zincir veya hidrolik devre

Kilitleme ve tutma sonucu

Kumanda/koruma

Acil durdurma, alt bölge koruması ve sınırlar

Senaryo bazında kayıt

 

Bu matristeki başlıklar genel teknik inceleme odaklarıdır. Sayısal kabul ölçütü, üretici verisi veya geçerli kriter kaynağıyla eşleştirilir. Çatlak, aşınma veya boşluk için bütün ürünlere tek bir sınır verilmez. Ölçüm sonucu birimi ve ölçülen bölgeyle birlikte yazılır.

Araç lifti Periyodik Kontrolü

Kontrol süreci

Fonksiyon ve deney yaklaşımı

Muayene, fonksiyon deneyi ve yapısal bütünlüğe yönelik yük deneyi ayrı amaçlar taşır. Her kontroldeki yük deneyi ile azami üç yıllık dönem/önemli onarım sonrasında uygulanan kapsamın dayanağı EK-III 2.2.1 ve 2.2.1.1 üzerinden belirlenir. Genel katsayılar elle işletilen düzenlerde statik 1,5; diğerlerinde statik 1,25 ve dinamik 1,1 olarak tarif edilse de bunlar her makineye otomatik uygulanacak değerler değildir. Ekipmana özgü Bakanlık dokümanı, ilgili standart ve çalışma prensibi değerlendirilerek yetkili kişi test yükünü seçer. Gerçek konfigürasyon ve kapasite kaynağı rapora yazılır.

Bir liftin azami kapasitesi araç tipinden bağımsız yerleşim izni değildir. Elektrikli araçlarda batarya ve ağırlık dağılımı, araç üreticisinin kaldırma noktalarıyla birlikte dikkate alınır.

Deney sırasında anormal hareket, yük kayması, emniyet işlevi kaybı veya yapısal hasar belirtisi görülürse çalışma güvenli şekilde durdurulur. Kusuru bastırmak için güvenlik devreleri geçici olarak köprülenmez. Gerekli düzeltme ve yeniden değerlendirme kapsamı belirlenir.

Sahadan örnek senaryo

Araç kaldırılırken bir taşıyıcı diğerinden belirgin şekilde geri kalıyorsa işlem sürdürülmez. Senkronizasyon, tahrik ve kilit mekanizması incelenir; arızanın düzeltilmesi yeni fonksiyon doğrulamasıyla kaydedilir.

Bu örnek, düşünme biçimini açıklayan kurgusal bir teknik senaryodur; SÖZTEK tarafından yapılmış bir muayene veya müşteri vakası olarak sunulmamaktadır.

Bulgular nasıl raporlanır

Bulgu; parça/konum, gözlem veya ölçüm, kullanılan kabul kaynağı ve teknik sonuçla ilişkilendirilir. “Kontrol edildi” ifadesi yerine neyin hangi yöntemle değerlendirildiği anlaşılır olmalıdır. Bir deneyin yapılmadığı durumda yapılmış gibi olumlu işaretleme kullanılmaz.

Resmî hafif/ağır kusur sınıflandırması yalnızca uygulanabilir Bakanlık kriterinde tanımlandığı kapsamda kullanılır. Bu sınıflandırmanın bulunmadığı ekipmana rehber üzerinden yeni kusur sınıfı atanmaz. Düzeltme kaydında sorumlu, işlem, tarih ve doğrulama kanıtı ilişkilendirilir. ÇSGB, EK-III 1.9.1 açıklaması.

Kullanılabilir hazırlık ve kayıt şablonları

Aşağıdaki boş tablolar kopyalanarak işletme hazırlık kaydı olarak kullanılabilir. Resmî muayene raporu, zorunlu Bakanlık formu veya onay belgesi değildir.

Şablon A  Ekipman ve kapsam kartı

Alan

Doldurulacak bilgi

İşletme / saha

…

Üretici / model / seri no / imal yılı

…

Ekipman türü / konfigürasyon

…

Kapasite ve kapasite kaynağı

…

Son kontrol / bakım / değişiklik

…

Uygulanacak mevzuat ve standart baskısı

…

Kontrole dahil / hariç bölümler

…

İlgili belge ve fotoğraf numaraları

…

 

Şablon B  Teknik gözlem kaydı

Kontrol noktası

Gözlem / ölçüm ve birim

Kriter kaynağı

Kanıt no

Değerlendiren

Kolon/makas

…

…

…

…

Zemin/ankraj

…

…

…

…

Kollar/pedler

…

…

…

…

Senkronizasyon

…

…

…

…

Kilit/tahrik

…

…

…

…

Kumanda/koruma

…

…

…

…

 

Şablon C  Düzeltme takibi

Bulgu no

Yapılacak işlem

Sorumlu

Hedef tarih

Doğrulama / kapanış kanıtı

…

…

…

…

…

…

…

…

…

…

 

Sık sorulan sorular

Lift altında mekanik kilit olmadan çalışılır mı

Ürünün güvenli destekleme düzeni sağlanmalıdır; tasarımdaki kilit veya eşdeğer güvenlik işlevi devre dışı bırakılamaz.

Lift başka yere taşınınca ne değişir

Zemin, ankraj ve montaj koşulları değişir; yeni kurulum değerlendirilmelidir.

İki kolonlu araç liftinde kol kilidi neden önemlidir

Kol kilidi destek kolunun istenmeyen dönmesini önlemeye yöneliktir. Pedlerin doğru kaldırma noktalarına oturmasıyla birlikte değerlendirilir.

Mobil kolonlu liftlerde seviye farkı nasıl ele alınır

Taşıyıcıların hareket uyumu, haberleşme ve tahrik sistemi değerlendirilir. Belirgin uyumsuzluk görülürse işlem güvenli şekilde durdurularak neden araştırılır.

Araç ağırlığının lift kapasitesinden düşük olması yeterli midir

Tek başına yeterli değildir. Ağırlığın destek noktalarına dağılımı, kol konumları ve aracın üretici tarafından belirtilen kaldırma noktaları da önemlidir.

Teknik terimler

  • Kol kilidi: destek kolunun istenmeyen dönmesini önleyen düzen
  • Senkronizasyon: taşıyıcıların uyumlu hareketi
  • Ped: araç kaldırma noktasına temas eden destek

İlgili teknik rehberler

Kontrol planlaması için bilgi paylaşımı

Araç lifti için kontrol planlamasında ekipman sayısı, marka/model, kapasite, çalışma ortamı, kurulum durumu ve son rapor bilgilerini hazırlayın. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde özel ataşmanları, erişim ihtiyaçlarını ve planlanan duruşu belirtin. Hizmetin kapsamı ve uygulanabilir yetki şartları ekipman sınıfına göre netleştirilmelidir.

Kaynaklar ve sürüm notu

İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.