Sizi
Arayalım

Kablolu taşıma teleferik tesisatı Periyodik Kontrolü

Kablolu taşıma tesisatı Periyodik Kontrol Rehberi | SÖZTEK

Kablolu taşıma teleferik tesisatı Periyodik Kontrolü

Kablolu taşıma tesisatı kontrolü; halat, taşıyıcılar, istasyonlar, direkler, frenler ve kurtarma düzeninin sistem olarak değerlendirilmesidir. İnsan taşıyan teleferik ile malzeme taşıyan hat aynı kapsamda ele alınmaz. Tesisin işletme ve bakım kayıtları muayenenin önemli girdileridir.

Kapsam ve ekipman türleri

Teleferik, telesiyej, teleski ve benzeri insan taşıma sistemlerinde özel ürün mevzuatı ve işletme yükümlülükleri birlikte incelenir. Malzeme taşıma hatlarında ürünün amacı ve tasarım standardı ayrıca belirlenir. Hat profili, taşıyıcı tipi ve halat düzeni kayıt altına alınır.

Sistem nasıl çalışır nereler kritik

Halatın istasyon ve hat üzerindeki çalışma koşulları aynı değildir; temas, bükülme ve çevresel etkiler bölgelere göre değişebilir. Taşıyıcı bağlantıları, kavramalar ve istasyon geçişleri tasarımına uygun değerlendirilir. Halat gergi sistemi ve ana/yardımcı tahrik ilişkisi işletme senaryolarıyla ele alınır. Kurtarma planı yalnızca yazılı belge değildir; hat üzerindeki yolculara erişim, hava koşulları ve ekip kaynaklarıyla uygulanabilir olmalıdır.

Kablolu taşıma teleferik tesisatı Periyodik Kontrolü

Şema 1 — Ölçeksiz eğitim çizimi. Her üreticinin düzeni farklı olabilir; montaj detayı veya güvenli çalışma konfigürasyonu olarak kullanılmaz.

Mevzuat ve kontrol dönemi

Kontrol kapsamı, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve güncel EK-III ekipman grubuyla eşleştirilir. Bakanlıkça yayımlanmış ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa bu doküman dikkate alınır. Kontrol tarihinde geçerli sürüm temin edilmelidir. ÇSGB değişiklik açıklaması.

Bu ekipman ailesinin EK-III kapsamındaki ilgili satırlarında, standardın süre belirlemediği durumda genel planlama üst sınırı 1 yıldır. Daha kısa süre gerektiren kullanım koşulları ve ilgili standart hükümleri dikkate alınır. Kurulum değişikliği, önemli onarım, kaza veya güvenliği etkileyen olaylar için takvimden bağımsız kontrol ihtiyacı değerlendirilir.

Bakım, operatörün kullanım öncesi kontrolü ve periyodik kontrol birbirini tamamlar. Bakım kaydı ekipmanın o tarihte hangi işlemlerden geçtiğini gösterir; uygunluk değerlendirmesinin kapsamını kendiliğinden oluşturmaz.

Hangi standart ne için kullanılır

Referans ailesi

Bu ekipmandaki rolü

EN 1709

İnsan taşıyan kablolu tesislerde işletmeye alma öncesi muayene ve bakım/kontrol

EN 12927

İnsan taşıyan kablolu tesislerde halatlar

EN 1909

Kurtarma ve tahliye

EN 12397

İşletme gerekleri

 

Bu tablo bir kapsam haritasıdır. Ürün tasarım standardı ile periyodik muayene yöntemi aynı şey değildir. TS/TS EN ulusal karşılığı, baskı yılı, yürürlük ve geçiş hükümleri kontrol tarihinde TSE kataloğu ve ilgili mevzuattan doğrulanmalıdır. Standartların ücretli tam metinleri çoğaltılmamıştır; bu rehber tam standardın yerine geçmez. Standart başlıkları için resmî referans listesi.

Kontrol öncesi hazırlık

İşletme ekipmanın kimliğini, konumunu ve kontrol kapsamını önceden paylaşır. Belgelerdeki seri numarası sahadaki ürünle eşleştirilir. Kullanım kılavuzu, kapasite bilgisi, önceki rapor, bakım kayıtları ve varsa montaj/proje verileri hazır tutulur. Yapılan değişiklikler, kaza veya aşırı yük olayları ayrıca bildirilir.

Kontrol alanı işletmeyle planlanır. Güvenli erişim, enerji izolasyonu, uygun operatör desteği ve uygulanacaksa tanımlı test yükü hazırlanır. Test yükünün gerçek değeri ve kullanılan ölçüm araçlarının izlenebilirliği kayıt altına alınır. Kapsam dışı veya erişilemeyen bölümler sonuçtan saklanmaz; hangi incelemenin neden yapılamadığı belirtilir.

Ayrıntılı kontrol matrisi

Kontrol bölümü

Teknik inceleme odağı

Kayda alınacak kanıt

Halat/bağlantı

Halat durumu, ekler ve bağlantı bölgeleri

Hat konumu ve muayene kaydı

Taşıyıcı/kavrama

Kabin veya sandalye bağlantıları ve kilitlemeler

Taşıyıcı kimliği

İstasyon/direk

Makaralar, taşıyıcı yapı ve erişim

Direk/istasyon numarası

Fren/tahrik

Ana ve yardımcı tahrik, fren işlevleri

Tanımlı deney koşulu

Güvenlik/kumanda

Hız, hat izleme, haberleşme ve durdurma

Senaryo bazında sonuç

Kurtarma

Tahliye yöntemi, ekipman ve eğitim kayıtları

Plan sürümü ve tatbikat kaydı

 

Bu matristeki başlıklar genel teknik inceleme odaklarıdır. Sayısal kabul ölçütü, üretici verisi veya geçerli kriter kaynağıyla eşleştirilir. Çatlak, aşınma veya boşluk için bütün ürünlere tek bir sınır verilmez. Ölçüm sonucu birimi ve ölçülen bölgeyle birlikte yazılır.

Kablolu taşıma teleferik tesisatı Periyodik Kontrolü

Kontrol süreci

Fonksiyon ve deney yaklaşımı

Deney programı alt ürün sınıfına göre hazırlanır. Kaldırma, fren, düşme önleme, kilitleme, enerji kaybı ve kurtarma işlevlerinden hangilerinin uygulanacağı belirtilir. Vinç için tanımlanan yük çarpanları bütün taşıma veya erişim sistemlerine aktarılamaz. Deney koşulu, ölçüm aracı, gerçek yük ve kabul kaynağı raporda izlenebilir olmalıdır. Ürüne özgü güvenlik tertibatına kontrolsüz müdahale edilmez.

ÇSGB’nin 23 Aralık 2025 açıklaması kablolu taşıma tesisatları için akreditasyon kapsamındaki geçişi 1 Ocak 2027 olarak belirtir. Kontrol tarihinde kuruluşun ilgili kapsamı ve yürürlükteki şartlar ayrıca doğrulanır.

Deney sırasında anormal hareket, yük kayması, emniyet işlevi kaybı veya yapısal hasar belirtisi görülürse çalışma güvenli şekilde durdurulur. Kusuru bastırmak için güvenlik devreleri geçici olarak köprülenmez. Gerekli düzeltme ve yeniden değerlendirme kapsamı belirlenir.

Sahadan örnek senaryo

Yardımcı tahrik uzun süre çalıştırılmamışsa ana tahrikin sorunsuz çalışması kurtarma hazırlığını kanıtlamaz. Yardımcı sistemin kullanılabilirliği ve personelin uygulama yetkinliği planlı şekilde doğrulanır.

Bu örnek, düşünme biçimini açıklayan kurgusal bir teknik senaryodur; SÖZTEK tarafından yapılmış bir muayene veya müşteri vakası olarak sunulmamaktadır.

Bulgular nasıl raporlanır

Bulgu; parça/konum, gözlem veya ölçüm, kullanılan kabul kaynağı ve teknik sonuçla ilişkilendirilir. “Kontrol edildi” ifadesi yerine neyin hangi yöntemle değerlendirildiği anlaşılır olmalıdır. Bir deneyin yapılmadığı durumda yapılmış gibi olumlu işaretleme kullanılmaz.

Resmî hafif/ağır kusur sınıflandırması yalnızca uygulanabilir Bakanlık kriterinde tanımlandığı kapsamda kullanılır. Bu sınıflandırmanın bulunmadığı ekipmana rehber üzerinden yeni kusur sınıfı atanmaz. Düzeltme kaydında sorumlu, işlem, tarih ve doğrulama kanıtı ilişkilendirilir. ÇSGB, EK-III 1.9.1 açıklaması.

Kullanılabilir hazırlık ve kayıt şablonları

Aşağıdaki boş tablolar kopyalanarak işletme hazırlık kaydı olarak kullanılabilir. Resmî muayene raporu, zorunlu Bakanlık formu veya onay belgesi değildir.

Şablon A  Ekipman ve kapsam kartı

Alan

Doldurulacak bilgi

İşletme / saha

…

Üretici / model / seri no / imal yılı

…

Ekipman türü / konfigürasyon

…

Kapasite ve kapasite kaynağı

…

Son kontrol / bakım / değişiklik

…

Uygulanacak mevzuat ve standart baskısı

…

Kontrole dahil / hariç bölümler

…

İlgili belge ve fotoğraf numaraları

…

 

Şablon B  Teknik gözlem kaydı

Kontrol noktası

Gözlem / ölçüm ve birim

Kriter kaynağı

Kanıt no

Değerlendiren

Halat/bağlantı

…

…

…

…

Taşıyıcı/kavrama

…

…

…

…

İstasyon/direk

…

…

…

…

Fren/tahrik

…

…

…

…

Güvenlik/kumanda

…

…

…

…

Kurtarma

…

…

…

…

 

Şablon C  Düzeltme takibi

Bulgu no

Yapılacak işlem

Sorumlu

Hedef tarih

Doğrulama / kapanış kanıtı

…

…

…

…

…

…

…

…

…

…

 

Sık sorulan sorular

Vinç halatı standardı teleferiğe yeterli mi

Hayır. İnsan taşıyan kablolu tesislerin halatlarına özgü ürün ve muayene referansları vardır.

Kurtarma planı neden kontrol dosyasındadır

Güvenliğin yalnızca normal çalışmaya değil arıza halinde yolcuların tahliyesine de bağlı olması nedeniyle.

Kablolu taşıma tesisinde yardımcı tahrik neden incelenir

Ana tahrik kullanılamadığında sistemin tasarlanan acil durum işlevlerinde rol oynayabilir. Ana tahrikin çalışması yardımcı sistemin kullanılabilirliğini göstermez.

Teleferik taşıyıcılarının kimlikleri neden ayrı izlenir

Kabin veya sandalye bağlantıları ve kavramalar taşıyıcı bazında değerlendirilir. Kimlik kaydı, bulgunun doğru taşıyıcıyla ve önceki kayıtlarla eşleştirilmesini sağlar.

Teleferik halatında hat konumu neden rapora yazılır

Halatın istasyon ve hat üzerindeki temas, bükülme ve çevresel koşulları değişebilir. Kusurun yeri, sonraki incelemede aynı bölgenin izlenebilmesi açısından önemlidir.

Teknik terimler

  • Kavrama: taşıyıcıyı çekme halatına bağlayan düzen
  • Gergi sistemi: halatın tasarlanan gerilim koşulunu sağlayan sistem
  • Hat profili: istasyonlar ve direkler arasındaki geometrik düzen

İlgili teknik rehberler

Kontrol planlaması için bilgi paylaşımı

Kablolu taşıma tesisatı için kontrol planlamasında ekipman sayısı, marka/model, kapasite, çalışma ortamı, kurulum durumu ve son rapor bilgilerini hazırlayın. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde özel ataşmanları, erişim ihtiyaçlarını ve planlanan duruşu belirtin. Hizmetin kapsamı ve uygulanabilir yetki şartları ekipman sınıfına göre netleştirilmelidir.

Kaynaklar ve sürüm notu

İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.