Sizi
Arayalım

Cephe ve inşaat asansörü Periyodik Kontrolü

Cephe ve inşaat asansörü Periyodik Kontrol Rehberi | SÖZTEK

Cephe ve inşaat asansörü Periyodik Kontrolü

Cephe ve inşaat asansörlerinde kontrol; mast, bina bağlantıları, taşıyıcı, kat kapıları ve aşırı hız/düşme önleme düzenlerinin kurulu yüksekliğe göre incelenmesidir. Yük asansörü ile insan ve yük taşıyan inşaat asansörü farklıdır. Montaj ve yükseltme değişiklikleri kontrol planında izlenmelidir.

Kapsam ve ekipman türleri

Düşey kılavuzlu yük asansörleri, insan-yük asansörleri ve taşıma platformları amaçlanan kullanımlarıyla ayrılır. Mast yüksekliği, son ankraj üstündeki serbest bölüm, bağlantı aralıkları ve kat sayısı gerçek kurulum üzerinden kaydedilir.

Sistem nasıl çalışır nereler kritik

Mastın binaya bağlanması yatay etkilerin aktarılmasını sağlar. Ankrajın bağlandığı yapı elemanı ve bağlantı detayı üretici montaj planıyla uyumlu olmalıdır. Kremayer-pinyon düzeninde diş teması, sabitlemeler ve güvenlik tertibatı önemlidir. Kat kapılarının hareketle ilişkisi ve iniş alanlarının korunması, kullanıcıların kuyuya düşmesini önlemeye yöneliktir. Şantiye yükseldikçe ilave edilen bölümler önceki kontrol kapsamına kendiliğinden dahil olmaz.

Cephe ve inşaat asansörü Periyodik Kontrolü

Şema 1 — Ölçeksiz eğitim çizimi. Her üreticinin düzeni farklı olabilir; montaj detayı veya güvenli çalışma konfigürasyonu olarak kullanılmaz.

Mevzuat ve kontrol dönemi

Kontrol kapsamı, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve güncel EK-III ekipman grubuyla eşleştirilir. Bakanlıkça yayımlanmış ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa bu doküman dikkate alınır. Kontrol tarihinde geçerli sürüm temin edilmelidir. ÇSGB değişiklik açıklaması.

Bu ekipman ailesinin EK-III kapsamındaki ilgili satırlarında, standardın süre belirlemediği durumda genel planlama üst sınırı 1 yıldır. Daha kısa süre gerektiren kullanım koşulları ve ilgili standart hükümleri dikkate alınır. Kurulum değişikliği, önemli onarım, kaza veya güvenliği etkileyen olaylar için takvimden bağımsız kontrol ihtiyacı değerlendirilir.

Bakım, operatörün kullanım öncesi kontrolü ve periyodik kontrol birbirini tamamlar. Bakım kaydı ekipmanın o tarihte hangi işlemlerden geçtiğini gösterir; uygunluk değerlendirmesinin kapsamını kendiliğinden oluşturmaz.

Hangi standart ne için kullanılır

Referans ailesi

Bu ekipmandaki rolü

EN 12159

İnsan ve malzeme taşıyan inşaat asansörleri

EN 12158-1

Yük taşımaya yönelik inşaat asansörleri

EN 16719

Taşıma platformları

EN 60204-32

Uygulanabilir elektrik donanımı hükümleri

 

Bu tablo bir kapsam haritasıdır. Ürün tasarım standardı ile periyodik muayene yöntemi aynı şey değildir. TS/TS EN ulusal karşılığı, baskı yılı, yürürlük ve geçiş hükümleri kontrol tarihinde TSE kataloğu ve ilgili mevzuattan doğrulanmalıdır. Standartların ücretli tam metinleri çoğaltılmamıştır; bu rehber tam standardın yerine geçmez. Standart başlıkları için resmî referans listesi.

Kontrol öncesi hazırlık

İşletme ekipmanın kimliğini, konumunu ve kontrol kapsamını önceden paylaşır. Belgelerdeki seri numarası sahadaki ürünle eşleştirilir. Kullanım kılavuzu, kapasite bilgisi, önceki rapor, bakım kayıtları ve varsa montaj/proje verileri hazır tutulur. Yapılan değişiklikler, kaza veya aşırı yük olayları ayrıca bildirilir.

Kontrol alanı işletmeyle planlanır. Güvenli erişim, enerji izolasyonu, uygun operatör desteği ve uygulanacaksa tanımlı test yükü hazırlanır. Test yükünün gerçek değeri ve kullanılan ölçüm araçlarının izlenebilirliği kayıt altına alınır. Kapsam dışı veya erişilemeyen bölümler sonuçtan saklanmaz; hangi incelemenin neden yapılamadığı belirtilir.

Ayrıntılı kontrol matrisi

Kontrol bölümü

Teknik inceleme odağı

Kayda alınacak kanıt

Montaj bilgisi

Mast yüksekliği, ankraj planı ve serbest uç

Kurulum çizimi ve ölçü

Mast/ankraj

Cıvatalar, pimler, kaynaklar ve bina bağlantıları

Kat ve ankraj kimliği

Tahrik

Kremayer-pinyon, fren, motor ve bağlantılar

Aşınma ve sabitleme sonucu

Güvenlik tertibatı

Aşırı hız/düşme önleme ve son sınırlar

Üretici yöntemiyle test kaydı

Kat kapıları

Kilitleme, sahanlık koruması ve geçiş

Kat bazında sonuç

Elektrik/kurtarma

Kablo kılavuzu, kumanda ve acil tahliye

Enerji ve kurtarma senaryosu

 

Bu matristeki başlıklar genel teknik inceleme odaklarıdır. Sayısal kabul ölçütü, üretici verisi veya geçerli kriter kaynağıyla eşleştirilir. Çatlak, aşınma veya boşluk için bütün ürünlere tek bir sınır verilmez. Ölçüm sonucu birimi ve ölçülen bölgeyle birlikte yazılır.

Cephe ve inşaat asansörü Periyodik Kontrolü

Kontrol süreci

Fonksiyon ve deney yaklaşımı

Muayene, fonksiyon deneyi ve yapısal bütünlüğe yönelik yük deneyi ayrı amaçlar taşır. Her kontroldeki yük deneyi ile azami üç yıllık dönem/önemli onarım sonrasında uygulanan kapsamın dayanağı EK-III 2.2.1 ve 2.2.1.1 üzerinden belirlenir. Genel katsayılar elle işletilen düzenlerde statik 1,5; diğerlerinde statik 1,25 ve dinamik 1,1 olarak tarif edilse de bunlar her makineye otomatik uygulanacak değerler değildir. Ekipmana özgü Bakanlık dokümanı, ilgili standart ve çalışma prensibi değerlendirilerek yetkili kişi test yükünü seçer. Gerçek konfigürasyon ve kapasite kaynağı rapora yazılır.

Düşme önleme tertibatının deneyi uzmanlık gerektirir. Sahada kontrolsüz düşürme yapılarak denenmez; üreticinin tarif ettiği yöntem, uygun test yükü ve dışlanmış alan gerekir.

Deney sırasında anormal hareket, yük kayması, emniyet işlevi kaybı veya yapısal hasar belirtisi görülürse çalışma güvenli şekilde durdurulur. Kusuru bastırmak için güvenlik devreleri geçici olarak köprülenmez. Gerekli düzeltme ve yeniden değerlendirme kapsamı belirlenir.

Sahadan örnek senaryo

Üç mast parçası ilave edilmiş ancak ankraj konumları değiştirilmemişse serbest uç uzunluğu üretici sınırını aşabilir. Yeni yükseklik, bağlantı planı ve güvenlik sınırları birlikte doğrulanır.

Bu örnek, düşünme biçimini açıklayan kurgusal bir teknik senaryodur; SÖZTEK tarafından yapılmış bir muayene veya müşteri vakası olarak sunulmamaktadır.

Bulgular nasıl raporlanır

Bulgu; parça/konum, gözlem veya ölçüm, kullanılan kabul kaynağı ve teknik sonuçla ilişkilendirilir. “Kontrol edildi” ifadesi yerine neyin hangi yöntemle değerlendirildiği anlaşılır olmalıdır. Bir deneyin yapılmadığı durumda yapılmış gibi olumlu işaretleme kullanılmaz.

Resmî hafif/ağır kusur sınıflandırması yalnızca uygulanabilir Bakanlık kriterinde tanımlandığı kapsamda kullanılır. Bu sınıflandırmanın bulunmadığı ekipmana rehber üzerinden yeni kusur sınıfı atanmaz. Düzeltme kaydında sorumlu, işlem, tarih ve doğrulama kanıtı ilişkilendirilir. ÇSGB, EK-III 1.9.1 açıklaması.

Kullanılabilir hazırlık ve kayıt şablonları

Aşağıdaki boş tablolar kopyalanarak işletme hazırlık kaydı olarak kullanılabilir. Resmî muayene raporu, zorunlu Bakanlık formu veya onay belgesi değildir.

Şablon A  Ekipman ve kapsam kartı

Alan

Doldurulacak bilgi

İşletme / saha

…

Üretici / model / seri no / imal yılı

…

Ekipman türü / konfigürasyon

…

Kapasite ve kapasite kaynağı

…

Son kontrol / bakım / değişiklik

…

Uygulanacak mevzuat ve standart baskısı

…

Kontrole dahil / hariç bölümler

…

İlgili belge ve fotoğraf numaraları

…

 

Şablon B  Teknik gözlem kaydı

Kontrol noktası

Gözlem / ölçüm ve birim

Kriter kaynağı

Kanıt no

Değerlendiren

Montaj bilgisi

…

…

…

…

Mast/ankraj

…

…

…

…

Tahrik

…

…

…

…

Güvenlik tertibatı

…

…

…

…

Kat kapıları

…

…

…

…

Elektrik/kurtarma

…

…

…

…

 

Şablon C  Düzeltme takibi

Bulgu no

Yapılacak işlem

Sorumlu

Hedef tarih

Doğrulama / kapanış kanıtı

…

…

…

…

…

…

…

…

…

…

 

Sık sorulan sorular

Yük asansörüyle işçi taşınabilir mi

Yalnız yük taşıma için tasarlanan cihazda insan taşınamaz. İnsan-yük tipi ürünün gerekli korumaları farklıdır.

Mast yükseltildiğinde eski rapor yeterli mi

Değişen kurulumun güvenliği ayrıca değerlendirilir; rapor yeni yükseklik ve bağlantıları kapsamalıdır.

İnşaat asansöründe son ankraj üzerindeki mast bölümü neden ölçülür

Bu bölüm serbest uç uzunluğunu oluşturur. Kurulu yüksekliğin ve bağlantı düzeninin üretici montaj planıyla uyumu değerlendirilirken dikkate alınır.

Cephe asansöründe kat kapıları ayrı ayrı incelenir mi

Her duraktaki kilitleme, geçiş ve sahanlık koruması değerlendirilmelidir. Bir kattaki doğru işlev diğer durakların durumunu göstermez.

İnşaat asansörünün kremayer ve pinyonunda ne incelenir

Diş teması, aşınma, sabitlemeler ve tahrikle ilişkili bağlantılar incelenir. Bulgular mast bölgesi ve ilgili parçayla eşleştirilir.

Teknik terimler

  • Mast: düşey kılavuz ve taşıyıcı kule
  • Kremayer: pinyonla çalışan doğrusal dişli eleman
  • Serbest uç: son bağlantı üzerindeki desteksiz mast bölümü

İlgili teknik rehberler

Kontrol planlaması için bilgi paylaşımı

Cephe ve inşaat asansörü için kontrol planlamasında ekipman sayısı, marka/model, kapasite, çalışma ortamı, kurulum durumu ve son rapor bilgilerini hazırlayın. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde özel ataşmanları, erişim ihtiyaçlarını ve planlanan duruşu belirtin. Hizmetin kapsamı ve uygulanabilir yetki şartları ekipman sınıfına göre netleştirilmelidir.

Kaynaklar ve sürüm notu

İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.